TRADYCJA BOŻEGO NARODZENIA NA WSI SŁOWACKIEJ

 

Boże Narodzenie, na Słowacji to także jedno z najpiękniejszych Świąt w roku, jest to czas spokoju i rodzinnej atmosfery spędzany przy wspólnym stole. Święta te poprzedzone są adwentem, składającym się z czterech niedziel i charakteryzujących się duchowym przygotowaniem na narodziny Jezusa. Już w okresie adwentu ludzie rozpoczynają robienie przedświątecznych porządków, gospodynie pieką pierniki i ozdabiają swoje domy. Gospodarze zaś przynoszą choinkę, najpiękniejszą jaką udało się im znaleźć w pobliskim lesie. Ozdabia się ją słodyczami i cukierkami.

Wyjątkowo uroczysty charakter ma wieczerza wigilijna. W Wigilię 24 grudnia od rana kobiety przygotowują potrawy wigilijne, a mężczyźni chodzą po szczęściu, życząc spokojnych świąt. Cały dzień obowiązuje post, dzieci w tym dniu mają być grzeczne i zachowywać spokój. Podczas kolacji wigilijnej rodzina modli się i śpiewa kolędy, nikt w tym czasie nie wstaje od stołu, wróży to rozłąkę z bliskimi. Na każdym stole musi znajdować się przynajmniej jeden dodatkowy talerz dla tych, którzy nie mogą przyjść i których już nie ma wśród nas. Na wigilijnym stole najważniejsze miejsce zajmuje opłatek, który jest jasnobrązowy i ma kulisty kształt. Podaje się go z miodem i czosnkiem. Miód ma symbolizować słodkie życie, a czosnek dobre zdrowie. W nawiązaniu do tradycji ludowej podczas wieczerzy wigilijnej spożywa się potrawy mączne, z roślin strączkowych, owoców, kapusty. Często podawany jest mak i czosnek. Na stole gości między innymi: ryba, soczewica, fasola, kapustnica i zupa grzybowa, zupy owocowe które je się w tym dniu, mają wróżyć bogactwo rodzinie przez cały rok. Głównym daniem jest ryba – karp z sałatką ziemniaczaną. Na stole nie może zabraknąć tradycyjnych bobaľky drożdżowych kulek z makiem. Po wieczerzy wigilijnej tradycyjnie kroi się jabłko na pół, kształt i wygląd środka zwiastuje los domowników.

Po skończonej kolacji całe rodziny idą do szopki, znajdującej się w kościele, gdzie biorą udział w nabożeństwie. O północy kończy się dzień wigilijny i przestaje obowiązywać post od pokarmów mięsnych.

25 grudnia Narodziny Chrystusa, to jeden z największych dni Świąt Bożego Narodzenia. Jest to czas spędzany w gronie rodzinnym na wspólnym wyjściu do kościoła i kolędowaniu. W tym dniu rodzina powinna być razem, wykonywane są tylko drobne prace domowe, wszyscy powinni się skupiać na radosnym świętowaniu i czczeniu narodzonego Jezusa.

Na Słowacji również obchodzony jest drugi dzień świąt. Święto Świętego Szczepana, jest to dzień w którym nie obowiązują już żadne zakazy i posty związane z tradycją Świąt Bożego Narodzenia. Atmosfera w domach jest bardziej żywa i wesoła, jest to dzień wzajemnych odwiedzin i zabaw.

ANOČNÉ TRADÍCIE NA SLOVENSKEJ DEDINE

 

VIVianoce sú na Slovensku jedným z najkrajších sviatkov roka. Je to čas pokoja a rodinnej atmosféry trávený pri spoločnom stole. Pred sviatkami je advent, ktorý trvá štyri nedele. Je to čas duchovnej prípravy na narodenie Ježiša Krista. Ľudia už počas adventu začínajú robiť sviatočné poriadky, gazdiné pečú perníky a ozdobujú svoje domy. Gazdovia tiež prinášajú stromček, najkrajší aký nájdu v blízkom lese. Stromčeky sa ozdobujú sladkosťami a cukríkmi.

Výnimočne slávnostný charakter má Štedrá večera. 24. decembra ženy od rána pripravujú štedrovečerné jedlá, a muži chodia vinšovať na šťastie, prajúc všetkým veselé a šťastné Vianoce. Celý deň platí pôst, deti majú byť v tento deň poslušné a nemajú vystrájať. Rodina sa počas Štedrej večere modlí a spieva koledy, nikto v tom čase nevstáva od stola, pretože je to znak odlúčenia od blízkych. Na každom stole musí byť aspoň jeden dodatočný tanier pre tých, ktorí nemôžu prísť a ktorí už nie sú medzi nami. Na štedrovečernom stole je najdôležitejšia oblátka, ktorá má svetlohnedú farbu a oválny tvar. Je sa s medom a cesnakom. Med symbolizuje sladký život a cesnak dobré zdravie. Podľa ľudovej tradície sa počas Štedrej večer jedia múčne jedlá, strukoviny, ovocie a kapusta. Jedia sa jedlá s makom a cesnakom. Na stole sú rôzne pochúťky: ryba, šošovica, fazuľa, kapustnica a hríbová polievka, ovocné polievky, ktoré sa jedia v tento deň, majú rodine priniesť hojnosť počas celého roka. Hlavným jedlom je ryba – kapor so zemiakovým šalátom. Na stole nesmú chýbať bobaľky, varené pečené guličky z kysnutého cesta s makom. Po Štedrej večeri sa tradične krája jablko na polovicu, tvar a vzhľad stredu oznamuje domácim ich osud.

Po večeri idú celé rodiny k betlehemu, ktorý je pri kostole, a zúčastňujú sa na pobožnosti. O polnoci sa končí štedrovečerný pôst a môžu sa jesť mäsité jedlá.

25. decembra sa slávi sviatok Narodenia Pána, je to najdôležitejší deň vianočných sviatkov. Je to čas trávený v rodinnom kruhu so spoločnou návštevou kostola a s koledovaním. Rodina v tento deň mala by byť spolu. Vykonávajú sa iba drobné domáce práce, a všetci majú radostne oslavovať a uctievať narodeného Ježiša Krista.

Na Slovensku sa tiež slávi druhý sviatok vianočný. Na sviatok sv. Štefana neplatia už žiadne zákazky a pôsty späté s vianočnými tradíciami. Atmosféra v domoch je živšia a veselšia, je to deň vzájomných návštev a zábav.